Sterven in vrede



Hulp bij het laatste stukje leven

De voormalige Pius X kerk in Alkmaar is sinds 2006 het hospice waar mensen die terminaal zijn hun laatste dagen kunnen doorbrengen. Waar dankzij de 120 vrijwilligers er voldoende rust en ruimte is om het stervensproces liefdevol te begeleiden. Aan Ellis, directeur van het hospice, de vraag in hoeverre zij ziet dat het geloof in een hiernamaals de mens meer moed en vertrouwen geeft om zich aan de dood over te geven.

Gemiddeld overlijdt er elke drie dagen een gast in het hospice. En elke dag weer staat iedereen stil als de gast in de kist wordt uitgedragen.
‘Het wordt nooit een gewoonte,’ zegt Ellis. ‘Het blijft een bijzonder en uniek moment. En beladen. Als dat gevoel van compassie zou verdwijnen, dan moet ik weg.’
Zelf ziet Ellis de dood als onderdeel van de kringloop van de natuur. ‘Je lichaam wordt weer vruchtbare aarde en jij leeft door in je kinderen. Voor mij is sterven dan ook niets anders dan het natuurlijke einde van het leven dat eraan is voorafgegaan. Op zich is sterven misschien niet leuk, net als een bevalling niet leuk is, maar voor de dood ben ik niet bang. Mijn vader was pastoor, hij wist naar wie hij toeging en heeft daar zijn hele leven op vertrouwd. Ik niet. Ik denk: leef je leven nu. Maar net als voor mijn vader, is voor veel mensen het sterven gemakkelijker als je erop kunt vertrouwen dat er een God is. Sommigen zien Hem vlak voor het sterven verschijnen, of overleden familieleden hen opwachten. Die momenten zijn zo mooi. Met de warmte van de familie eromheen. Een kind van zeven dat de hand van haar opa streelt en zegt: “Het komt wel goed, opa.” Daar hoop je altijd op: dat mensen in harmonie met zichzelf en hun omgeving sterven. Meestal gebeurt dat, maar soms ook niet. Die mensen blijven je het meeste bij omdat je je dan zo onmachtig voelt. Zo was er een vrouw die geloofde dat kanker een straf was. Alle verzorging wees ze af omdat ze vond dat ze moest lijden. Ze weigerde haar medicijnen, wilde in een koude kamer liggen, soms zelfs niet verschoond worden. Je kunt dan niets doen, behalve haar keuze respecteren. Of de jonge vader van een gezin, die eveneens kanker had. Ook hij was strenggelovig en zo boos! Waarom ging hij dood! Hij had dit niet verdiend. Hij was eerder van kanker genezen en nu dit. Dan helpt het geloof je niet, net zo min als voor mensen die denken dat ze niet goed hebben geleefd en daar straks om worden veroordeeld. Zij hebben het moeilijker dan degenen die aan het eind kunnen zeggen: dit was het dan. Die vader hebben we laten schreeuwen en huilen. We hebben hem begeleid om toch liefdevol afscheid van zijn vrouw en kinderen te nemen. Hoe moeilijk ook. We hebben hem gevraagd hoe hij het geloof dan nu ervoer? Waar kon hij kracht uit putten? Maar dat hielp niet. Hij bleef boos, en op het waarom konden wij hem geen antwoord geven. Gelukkig heeft hun geloofsgemeenschap het gezin na zijn overlijden enorm opgevangen.‘

Om dit werk met zoveel respect te kunnen doen, worden er voor de medewerkers de nodige cursussen en trainingen gegeven in het kader van persoonlijke ontwikkeling zoals grenzen leren aangeven, communicatietrainingen, maar ook mindfulness. Alle vrijwilligers – meest vrouwen van boven de vijftig – krijgen een basiscursus en zorgvrijwilligers nog een extra zorgcursus. En iedere zes weken vindt er een intervisiegesprek plaats.
Ellis: ‘Dat moet wel; er komt zoveel bij je binnen. Maar we geven hier niet alleen iets, het brengt ons ook veel. We hebben allemaal het gevoel dat dit de zorg is waar het om gaat, dat je hier de aandacht kunt geven waar in de thuiszorg, ziekenhuizen en verpleeghuizen niet altijd tijd voor is. Het is zo mooi om te doen! We leren er iedere dag van. Je ontmoet mensen met zoveel verschillende achtergronden. Die nemen ze mee naar hun kamer, dat is nu hun huis. En weer: je oordeelt niet, je helpt. Dus bij de man wiens dochter weigerde afscheid te komen nemen omdat hij jarenlang misbruik heeft gepleegd, kom je niet aan met jouw normen en waarden, maar je probeert hem te helpen accepteren dat hij haar niet meer zal zien. En zo mag de dakloze die we hier ooit hadden op zijn kamer, in zijn huis dus, blowen. En kwamen zijn trouwe dakloze vrienden elke dag op bezoek omdat het hier zo lekker warm is en ze koffie kregen. En natuurlijk is er ook een grens: in bed roken mag niet zonder dat iemand daarbij is. Dus moest een kettingrookster uiteindelijk aan de nicotinepleisters omdat je niet iemand de hele dag naast haar in de rook kunt laten zitten. Zoveel mensen met zoveel verhalen. Soms denk ik weleens: mijn god, hoe kan dit allemaal in één leven zijn gebeurd! En dat dan een vrouw tegen je zegt dat zij blij is dat zij kanker heeft gekregen omdat zij eindelijk alle zorg en aandacht kreeg. Meer dan zij in haar hele leven had gekend!’

Het is dus niet alleen verdriet dat het leven in het hospice kleurt.
Ellis: ‘Zeker niet. Die laatste dagen kunnen prachtig zijn. Mensen die stervende zijn, kunnen zo intens genieten van heel kleine dingen bijvoorbeeld sneeuwklokjes, of de geur van herfstbladeren, hun huisdier nog even bij zich. We zijn hier dan ook niet alleen maar bezig met sterven, maar met het laatste stukje leven. Als de levensverwachting nog drie maanden is, mag iemand bij ons komen wonen. Een enkele keer duurt het verblijf langer, maar gemiddeld zijn de mensen hier drie weken. Je ziet dat ze eerst nog bezig zijn met de wereld buiten, maar al gauw beperkt dit zich tot de kamer, dan alleen tot het bed, en daarna zitten ze als in een cocon. Ze zijn dan minder communicatief. De ademhaling wordt oppervlakkiger, ze nemen minder zuurstof op, handen en voeten worden koud. De hand vasthouden is dan al bijna te veel, een streling is genoeg. De meesten hebben zich al overgegeven, overlijden rustig.. En voor mensen die te veel pijn hebben, die te benauwd of angstig zijn, en waar iets anders niet meer helpt is er de mogelijkheid om in slaap te worden gebracht. Het proces gaat dan gewoon door, maar jij hoeft het niet bewust meer mee te maken.’
Voor Ellis geen God en geen hemel; de houvast waar ze als dochter van de pastor mee is opgevoed, heeft ze losgelaten. Op wie verlaat zij zich nu op momenten van twijfel, zorgen of doodsangst?
‘Mijn moeder is mijn baken. Ze was een wijze vrouw, een oermoeder. Zij heeft mijn pad uitgezet. Als het gaat om vragen rond relatie of kinderen denk ik vaak: hoe zou zij dat nou doen? Ze is niet een engel op mijn schouder, maar meer het deel van haar dat in mij zit. Je kunt zeggen dat waar anderen God als hun gids hebben, daar heb ik mijn moeder.’ <



Reacties

reacties


Advertentie

25 jaar Bergerac!

Al 25 jaar is Bergerac een begrip. Niet alleen in de regio, ook bij de duizenden toeristen die ieder jaar de woon- leef- en genietwinkel weer binnenlopen. Om vooral die laatste groep tegemoet te komen, is er straks ook een Bergerac webshop. In de win...


Advertentie

Hesron Bon schreef een boek op zijn telefoon

'Het perfecte plaatje bestaat niet’ Nadat zijn toenmalige vriendin twee jaar geleden een streep zette onder hun relatie, wist Hesron zich geen raad met de leegte na haar vertrek. De wanhoop dreef hem tot het aanmaken van een account op een datings...


Advertentie

Bachelor party in stijl

Met de bruiloft in zicht is een bachelor party waarbij vriendinnen zich uitputten om een verrassend programma in elkaar te draaien, niet meer weg te denken. Zo ook voor Anne die terugkijkend de lingerie styling party de absolute kers op de taart vond...


Advertentie

Staunton: van levende legende tot fashion brand

Intuïtief, onafhankelijk, alternatief De Amerikaanse surfheld van weleer, Robby Naish - zijn tweede naam Staunton- is voor Maartje van Egmond het toonbeeld van een sterke onafhankelijke geest, die er een unieke leefwijze op nahoudt en volledig op z...


Advertentie

WINACTIE Beautystudio Anoeska de Wit

MAGGS mag 3 behandelingen weggeven van de vernieuwde BeautyStudio Anoeska de Wit Wie BeautyStudio Anoeska de Wit binnenwandelt, wordt getroffen door de nieuwe, rustige, lichte ruimte. Wat niet nieuw is, zijn de behandelingen. Een opsomming: facials,...


Advertentie

Bij twijfel: doorlopen!

Moodboard is je gids Met dank aan Kim Beijen Styling | 06 - 53 142 421 Kim Meertens-Beijen heeft al vele particulieren en grote bedrijven geholpen bij de styling van hun nieuwe of pas gerenoveerde pand. De wetmatigheden die ze daarbij hanteert, zij...


Advertentie

‘Groene’ investering komt naar je toe!

Het was liefde op het eerste gezicht: Suzanne en Johan keken op Funda en vielen als een blok voor het huis van hun dromen. Ze brachten eigen geld in, dus een hypotheek leek geen probleem. Er volgden gesprekken met hypotheekverstrekkers, maar hun woon...


Advertentie

15.09.2018: Shoppingday Heiloo!

Kom op 15.09.2018 naar Shoppingday Heiloo Stationscentrum! Onderstaande deelnemers organiseren deze feestelijke dag met een dagvullend programma en vele extra's: MvD Styles - Kado & Zo - Kèk Women - Teesti - Wildschut - Salon 81 Programm...


Advertentie

Koele kamers dankzij fluisterstille airco

Een auto met airco. Nog geen twintig jaar geleden was dat een echte luxe, inmiddels heeft zelfs het kleinste bolhoedje op wielen een heus klimaatsysteem aan boord. De verwachting is dat het in onze huizen niet anders zal gaan. Een koele zolderkamer o...


Advertentie

MAGGS culinaire deal: Cunst

Waar Eelke ten Broeke oprecht gelukkig van wordt, is koken en gasten een perfecte avond bezorgen. Zijn restaurant Cunst staat niet alleen voor eerlijke, landelijke en zoveel mogelijk biologische producten, maar betrekt deze ook bij voorkeur uit de ei...


Advertentie

Door het oog van de camera

Reisprogramma’s zijn in. Tachtigjarigen mogen voor de camera ijsberen gaan bekijken, we beleven angstige avonturen mee over smalle weggetjes langs ravijnen, of we zien hoe Floortje alles trotseert om aan het einde van de wereld een eenzame bewoner ...


Advertentie

Positief, eerlijk, duurzaam: drie keer blooming

In 2017 stonden ze bij Zoover in de top 5 van beste hotels in Nederland en ze wonnen de Hotelbel, de prijs voor duurzaamheid vanuit de zakelijke markt. Terecht, want blooming doet alles om zowel zijn eigen mensen als de gasten een positief gevoel mee...


Advertentie

‘Het leven is meer dan alleen sport’

Kai Reus over pieken en dalen in zijn leven Na in 2002 pas te zijn begonnen, maakte Kai Reus in 2003 al naam in de wielerwereld. Een geboren sporttalent die min of meer spelenderwijs in dat jaar grote wedstrijden won waaronder het wereldkampioens...


Advertentie

Nieuwbouw De Linde Exclusief in Heiloo

Modern, klassiek en om de hoek Wat is jouw droomhuis? Voor veel mensen luidt hierop het antwoord: een woning uit de jaren dertig. Al jaren is deze klassieke bouwstijl favoriet onder de Nederlanders. Maar waar vind je tegenwoordig nog zo’n juweel...


Advertentie

Man aan het woord / Gijs Boudewijn

De nieuwe tulpenbol: Bitcoin We zien hem regelmatig als financieel deskundige verschijnen in televisieprogramma’s als Radar en Opgelicht: Gijs Boudewijn, sinds 2014 adjunct-directeur van de Betaalvereniging. Op onze vraag in hoeverre de Bitcoin...