Sterven in vrede



Hulp bij het laatste stukje leven

De voormalige Pius X kerk in Alkmaar is sinds 2006 het hospice waar mensen die terminaal zijn hun laatste dagen kunnen doorbrengen. Waar dankzij de 120 vrijwilligers er voldoende rust en ruimte is om het stervensproces liefdevol te begeleiden. Aan Ellis, directeur van het hospice, de vraag in hoeverre zij ziet dat het geloof in een hiernamaals de mens meer moed en vertrouwen geeft om zich aan de dood over te geven.

Gemiddeld overlijdt er elke drie dagen een gast in het hospice. En elke dag weer staat iedereen stil als de gast in de kist wordt uitgedragen.
‘Het wordt nooit een gewoonte,’ zegt Ellis. ‘Het blijft een bijzonder en uniek moment. En beladen. Als dat gevoel van compassie zou verdwijnen, dan moet ik weg.’
Zelf ziet Ellis de dood als onderdeel van de kringloop van de natuur. ‘Je lichaam wordt weer vruchtbare aarde en jij leeft door in je kinderen. Voor mij is sterven dan ook niets anders dan het natuurlijke einde van het leven dat eraan is voorafgegaan. Op zich is sterven misschien niet leuk, net als een bevalling niet leuk is, maar voor de dood ben ik niet bang. Mijn vader was pastoor, hij wist naar wie hij toeging en heeft daar zijn hele leven op vertrouwd. Ik niet. Ik denk: leef je leven nu. Maar net als voor mijn vader, is voor veel mensen het sterven gemakkelijker als je erop kunt vertrouwen dat er een God is. Sommigen zien Hem vlak voor het sterven verschijnen, of overleden familieleden hen opwachten. Die momenten zijn zo mooi. Met de warmte van de familie eromheen. Een kind van zeven dat de hand van haar opa streelt en zegt: “Het komt wel goed, opa.” Daar hoop je altijd op: dat mensen in harmonie met zichzelf en hun omgeving sterven. Meestal gebeurt dat, maar soms ook niet. Die mensen blijven je het meeste bij omdat je je dan zo onmachtig voelt. Zo was er een vrouw die geloofde dat kanker een straf was. Alle verzorging wees ze af omdat ze vond dat ze moest lijden. Ze weigerde haar medicijnen, wilde in een koude kamer liggen, soms zelfs niet verschoond worden. Je kunt dan niets doen, behalve haar keuze respecteren. Of de jonge vader van een gezin, die eveneens kanker had. Ook hij was strenggelovig en zo boos! Waarom ging hij dood! Hij had dit niet verdiend. Hij was eerder van kanker genezen en nu dit. Dan helpt het geloof je niet, net zo min als voor mensen die denken dat ze niet goed hebben geleefd en daar straks om worden veroordeeld. Zij hebben het moeilijker dan degenen die aan het eind kunnen zeggen: dit was het dan. Die vader hebben we laten schreeuwen en huilen. We hebben hem begeleid om toch liefdevol afscheid van zijn vrouw en kinderen te nemen. Hoe moeilijk ook. We hebben hem gevraagd hoe hij het geloof dan nu ervoer? Waar kon hij kracht uit putten? Maar dat hielp niet. Hij bleef boos, en op het waarom konden wij hem geen antwoord geven. Gelukkig heeft hun geloofsgemeenschap het gezin na zijn overlijden enorm opgevangen.‘

Om dit werk met zoveel respect te kunnen doen, worden er voor de medewerkers de nodige cursussen en trainingen gegeven in het kader van persoonlijke ontwikkeling zoals grenzen leren aangeven, communicatietrainingen, maar ook mindfulness. Alle vrijwilligers – meest vrouwen van boven de vijftig – krijgen een basiscursus en zorgvrijwilligers nog een extra zorgcursus. En iedere zes weken vindt er een intervisiegesprek plaats.
Ellis: ‘Dat moet wel; er komt zoveel bij je binnen. Maar we geven hier niet alleen iets, het brengt ons ook veel. We hebben allemaal het gevoel dat dit de zorg is waar het om gaat, dat je hier de aandacht kunt geven waar in de thuiszorg, ziekenhuizen en verpleeghuizen niet altijd tijd voor is. Het is zo mooi om te doen! We leren er iedere dag van. Je ontmoet mensen met zoveel verschillende achtergronden. Die nemen ze mee naar hun kamer, dat is nu hun huis. En weer: je oordeelt niet, je helpt. Dus bij de man wiens dochter weigerde afscheid te komen nemen omdat hij jarenlang misbruik heeft gepleegd, kom je niet aan met jouw normen en waarden, maar je probeert hem te helpen accepteren dat hij haar niet meer zal zien. En zo mag de dakloze die we hier ooit hadden op zijn kamer, in zijn huis dus, blowen. En kwamen zijn trouwe dakloze vrienden elke dag op bezoek omdat het hier zo lekker warm is en ze koffie kregen. En natuurlijk is er ook een grens: in bed roken mag niet zonder dat iemand daarbij is. Dus moest een kettingrookster uiteindelijk aan de nicotinepleisters omdat je niet iemand de hele dag naast haar in de rook kunt laten zitten. Zoveel mensen met zoveel verhalen. Soms denk ik weleens: mijn god, hoe kan dit allemaal in één leven zijn gebeurd! En dat dan een vrouw tegen je zegt dat zij blij is dat zij kanker heeft gekregen omdat zij eindelijk alle zorg en aandacht kreeg. Meer dan zij in haar hele leven had gekend!’

Het is dus niet alleen verdriet dat het leven in het hospice kleurt.
Ellis: ‘Zeker niet. Die laatste dagen kunnen prachtig zijn. Mensen die stervende zijn, kunnen zo intens genieten van heel kleine dingen bijvoorbeeld sneeuwklokjes, of de geur van herfstbladeren, hun huisdier nog even bij zich. We zijn hier dan ook niet alleen maar bezig met sterven, maar met het laatste stukje leven. Als de levensverwachting nog drie maanden is, mag iemand bij ons komen wonen. Een enkele keer duurt het verblijf langer, maar gemiddeld zijn de mensen hier drie weken. Je ziet dat ze eerst nog bezig zijn met de wereld buiten, maar al gauw beperkt dit zich tot de kamer, dan alleen tot het bed, en daarna zitten ze als in een cocon. Ze zijn dan minder communicatief. De ademhaling wordt oppervlakkiger, ze nemen minder zuurstof op, handen en voeten worden koud. De hand vasthouden is dan al bijna te veel, een streling is genoeg. De meesten hebben zich al overgegeven, overlijden rustig.. En voor mensen die te veel pijn hebben, die te benauwd of angstig zijn, en waar iets anders niet meer helpt is er de mogelijkheid om in slaap te worden gebracht. Het proces gaat dan gewoon door, maar jij hoeft het niet bewust meer mee te maken.’
Voor Ellis geen God en geen hemel; de houvast waar ze als dochter van de pastor mee is opgevoed, heeft ze losgelaten. Op wie verlaat zij zich nu op momenten van twijfel, zorgen of doodsangst?
‘Mijn moeder is mijn baken. Ze was een wijze vrouw, een oermoeder. Zij heeft mijn pad uitgezet. Als het gaat om vragen rond relatie of kinderen denk ik vaak: hoe zou zij dat nou doen? Ze is niet een engel op mijn schouder, maar meer het deel van haar dat in mij zit. Je kunt zeggen dat waar anderen God als hun gids hebben, daar heb ik mijn moeder.’ <



Reacties

reacties


Advertentie

‘Het leven is meer dan alleen sport’

Kai Reus over pieken en dalen in zijn leven Na in 2002 pas te zijn begonnen, maakte Kai Reus in 2003 al naam in de wielerwereld. Een geboren sporttalent die min of meer spelenderwijs in dat jaar grote wedstrijden won waaronder het wereldkampioens...


Advertentie

Nieuwbouw De Linde Exclusief in Heiloo

Modern, klassiek en om de hoek Wat is jouw droomhuis? Voor veel mensen luidt hierop het antwoord: een woning uit de jaren dertig. Al jaren is deze klassieke bouwstijl favoriet onder de Nederlanders. Maar waar vind je tegenwoordig nog zo’n juweel...


Advertentie

Man aan het woord / Gijs Boudewijn

De nieuwe tulpenbol: Bitcoin We zien hem regelmatig als financieel deskundige verschijnen in televisieprogramma’s als Radar en Opgelicht: Gijs Boudewijn, sinds 2014 adjunct-directeur van de Betaalvereniging. Op onze vraag in hoeverre de Bitcoin...


Advertentie

SPRING FASHION

Damesmode MVD Styles  -  Herenmode Alleman Mode -  Bloemen Bloembinderij Suus -  Make-up By Edith - Haar Dagmar NR78 -  Fotografie Natasja Fotografeert -  Styling Mirel van Dam MVD Styles Stationsweg 83, Heiloo 072 - 582 49 98 www.mvdst...


Advertentie

Welkom in mijn toffe tuin!

De tuin van boer Tom Zijn huis wordt een paleisje, zijn tuin een paradijs. Boer Tom heeft de oude kastanje van zijn vader gered van de bijl en laat hem straks verplanten. ‘Dat is het begin,’ stelt hij tevreden vast. Hij ziet het hele plaatje...


Advertentie

Barbecuetrends van 2018

MAGGS vraagt het Hans van Borre Met een blik naar buiten lijkt het misschien onwaarschijnlijk, maar binnenkort staan we echt weer in het zonnetje achter de barbecue. Maar wat moeten we daar dan op leggen? We vragen het aan Hans van Borre, de Groen...


Advertentie

Volvo’s nieuwste Viking

Komt hij eraan, dan maakt iedereen plaats. Uit puur respect voor hem en zijn hele legendarische familie. Als asfaltpartner omarmt hij je met veiligheid. Hij luistert naar al je wensen en… maakt ze waar. Maak kennis met Volvo’s jongste model: de X...


Advertentie

MAGGS zoekt media-adviseur voor extra uitgave!

Na 6 jaar met succes het huis-aan-huis regiomagazine MAGGS magazine uit te geven start MAGGS Media op korte termijn met een jaarlijkse extra uitgave. Hiervoor zijn we op zoek naar media-adviseur voor de volgende plaatsen, en eventueel  omringende ...


Advertentie

culinaire deal: The Bourbon Room in Bergen

Tonijn gamba in tempura | shiitake ketchup | sesam olie | gember-lente ui relish Knoflook cremesoep croutons | duxelles van paddenstoelen | lente-ui Risotto bospaddestoelen | truffel | geserveerd aan tafel uit de grana padano kaas Kalfsribeye ...


Advertentie

16 september 2017: Shoppingday in Heiloo Stationscentrum

Hallo Heiloo! Zaterdag 16 september gaat MAGGS uitgebreid winkelen in Heiloo! Voor deze speciale MAGGS shoppingday hebben winkeleigenaren de koppen bij elkaar gestoken om te zorgen voor een extra feestelijk aanbod. Zo zijn er verschillende modesho...


Advertentie

Facelifting zonder snijden en injecties!

De klok jaren terugzetten kan al langere tijd: een facelift door wat huid weg te halen, injectables voor volumeverlies in het gezicht, voor het ontspannen van spieren, of om asymmetrie in het gezicht te lijf te gaan. Maar nu is er weer iets nieuws: e...


Advertentie

Advocaat Bart Kesnich: ‘Ik ben er direct’

Geen telefoniste, geen voicemail, geen doorverwijzing. Als je Bart Kesnich belt, krijg je hem direct zelf aan de telefoon. ‘Een eigen kantoor heeft mijn slagkracht enorm vergroot.’ Het draait allemaal om de cliënt voor Bart. ‘Die schakelt e...


Advertentie

Word media-adviseur bij MAGGS!

Voor de regio Bergen/Alkmaar/Heerhugowaard zijn we op zoek naar versterking voor ons sales-team. ...


Advertentie

De winter tegemoet met Sunny Dreams

Sunny Dreams is een gezellige modewinkel en zonnestudio in hartje Heiloo. Een eigentijdse damesmodewinkel met een uitgebreide betaalbare kledingcollectie en vele trendy modeaccessoires om je outfit compleet te maken. Merken o.a.: Nikkie plessen, Stud...


Advertentie

‘Ik zong al in de box’

Van ZING naar ZEN De Bergense Sandra Vreeker is zangeres, zangcoach, eigenaar van de Pophitz zangstudio en kindermeditatiedocent. Naast optredens met haar eigen band Mamasan Acoustic leert ze kinderen behalve verschillende zangtechnieken, zingen v...